تبلیغات
نخبگان - نورون ها
 
نخبگان
مطالعات زیست شناسی دانش آموزان فرزانگان 1 مشهد
 
 
یکشنبه 3 دی 1391 :: نویسنده : فاطمه رفیعی

ساختار نورون ها چگونه است؟

سلّول‌های عصبی یا نورون‌ها، عناصر اصلی سازنده دستگاه عصبی هستند.شاید تاکنون خواسته باشید شکل ظاهری و میکروسکوپی آنرا مشاهده کنید.در این مقاله شکل ظاهری آنرا همراه توضیحات لازمه در اختیارتان میگذاریم.

ساختار نورون ها چگونه است؟



این سلّول‌های تخصصی، واحدهای پردازش اطلاعات مغز هستند که مسئول دریافت و ارسال اطلاعات می‌باشند. هر بخش از نورون دارای نقشی در ارتباط اطلاعاتی در سراسر بدن انسان است. در زیر با وظایف و کارکرد بخش‌های مختلف یک نورون آشنا می‌شویم.

۱- دندریت

دندریت‌ها، امتدادهای درختواره‌ای در ابتدای یک نورون هستند که به افزایش ناحیه سطح بدنه سلوّل کمک می‌کنند و با سیناپس‌ها پوشیده شده‌اند. این برآمدگی‌های نازک، اطلاعات را از نورون‌های دیگر دریافت کرده و تحریکات الکتریکی را به سوما منتقل می‌کنند.

ویژگی‌های دندریت

  •     اغلب نورون‌ها دندریت‌های زیادی دارند.
  •     کوتاه و شاخه‌شاخه.
  •     اطلاعات را به بدنه سلّول ارسال می‌کنند.

۲- سوما

سوما جایی است که سیگنال‌هایی که از دندریت‌ها گرفته می‌شود ترکیب شده و عبور می‌کنند. سوما و هسته نقش فعالی در ارسال سیگنال‌های عصبی ندارند. در عوض، این دو بخش در خدمت نگهداری سلّول و عملیاتی نگه ‌داشتن نورون هستند.

۳- دکمه آکسونی

دکمه آکسونی در انتهای سوما قرار دارد و کنترل شلیک نورون را بر عهده دارد. چنانچه شدّت سیگنال از حدّ آستانه دکمه آکسونی تجاوز کند، این ساختار سیگنالی به سوی آکسون می‌فرستد یا اصطلاحاً شلیک می‌کند.

۴- آکسون

آکسون فیبر کشیده‌ای است که از بدنه سلوّل به بخش‌های پایانی امتداد یافته و سیگنال‌های عصبی را انتقال می‌دهد. هرچه آکسون بزرگتر باشد، اطلاعات را سریعتر انتقال می‌دهد. بعضی از آکسون‌ها با مادّه چربی به نام مایلین پوشیده شده‌اند که به عنوان عایق عمل می‌کند. این آکسون‌های مایلین‌دار اطلاعات را بسیار سریعتر از سایر نورون‌ها انتقال می‌دهند.

۵- دکمه‌های پایانی

دکمه‌های پایانی در انتهای نورون‌ها قرار گرفته‌اند و مسئول ارسال سیگنال به سایر نورون‌ها هستند. در انتهای دکمه پایانی، فاصله یا شکافی وجود دارد که سیناپس خوانده می‌شود. از انتقال‌دهنده‌های عصبی برای حمل سیگنال از روی سیناپس به سایر نورون‌ها استفاده می‌شود.



عملکرد نورونها
نورونها و گلیا :
 سیستم عصبی مرکزی ( CNS) به طور کامل از دو نوع سلول تخصصی تشکیل شده است. از این رو هر سیستم پردازش اطلاعات در  CNS از نورونها و گلیا تشکیل شده، بنابراین شبکه هایی هستند که از سیستم ها ( و نقشه ها ) تشکیل شده اند
واضح است که بدون این دو نوع سلول CNS قادر به انجام وظیفه خود نمی باشند ( کارهایی که با ذهن انجام می شود و چگونگی حرکت بدن ). اما نورونها و glia چه چیزی انجام می دهند؟ عملکرد آنها چیست؟
نورونها ساختار پردازش اطلاعات اولیه در CNS هستند . هر چیزی که در بالاتر از سطح نورونهای واجد شرایط مانند پردازش اطلاعات زباد رخ می دهند. اما در پایین تر از سطح نورونها چیزی روی نمی دهد ما نباید بحث برانگیز بودن این دیدگاه را که نظریه نورون نامیده می شود را نادیده بگیریم. آنچه که بحث برانگیز نیست عملکرد نورون است که اطلاعات ورودی را از دیگر نورونها دریافت می کند تا این اطلاعات را پردازش کنند و سپس اطلاعات خروجی را به دیگر نورونها می فرستد. ( سنیاپس ها ارتباط بین سلول های عصبی هستند که از طریق آن اطلاعات از یک نورون به نورون دیگر جریان پیدا می کند ). از این رو نورون ها پردازش همه اطلاعات را که در داخل، طرف یا خارج از CNS جریان دارد را انجام میدهند. تمامی اینها با تمامی اطلاعات موتور  که ما را قادر به حرکت می کنند؛ تمامی اطلاعات حسی که به وسیله آن ما را قادر به دیدن ، شنیدن، بو کردن، مزه کردن و لمس می کند. و البته تمامی اطلاعات شناختی که ما را قادر می کند به فکر کردن، خوابیدن، برنامه ریزی، به خاطر آوردن و برای هر چیزی که ما با ذهن انجام می دهیم. پردازش انواع اطلاعات زیاد نیاز به انواع نورونهای مختلف دارد ممکن است که ده هزار نوع از آنها وجود داشته باشد. پردازش اطلاعات زیاد نیاز به نورونهای زیادی دارد. چه تعداد؟ خوب، بهترین برآوردها حاکی از آن است حدود 200 میلیارد نورون فقط در مغز وجود دارند. و هر نورون با 5000 تا 200 هزار نورون دیگر ارتباط برقرار می کند. تعداد راههایی که از طریق آن اطلاعات در بین نورونها برقرار می شود بسیار بزرگ است بزرگتر از تعداد ستاره های که در کل جهان هستند.
در حالی که ما در مورد اعداد صحبت می کنیم این مهم است که گفته شود  glia ها 50 برابر بیشتر از نورونها در CNS وجود دارند. گلیا یا سلول های گلیال سلول هایی هستند که نورونها را پشتیبانی می کنند.به همان روشی که پی ،ساختار ، دیوارها و سقف یک خانه از چهارچوبی حفاظت می کنند که در آن خطوط مختلف الکتریکی و کابل های تلفن و لوله های آب و دفع و دفع فاضلاب گنجانده شده اند به همان شیوه سلولهای گلیا نه تنها ساختارهای حفاظتی ایجاد می کنند و باعث به هم وصل شدن نورونها میشوند بلکه آنها در فعالیتهای دیگر مغزی نیز (پاک کردن پس ماندهای سلولی بعداز مرگ نورون ها) شرکت می کنند.
از آنجا که توجه اصلی ما به کاوش در چگونگی پردازش اطلاعات مغز است پس از glia چشم پوشی می کنیم اما قبل از آن ما چگونگی پردازش اطلاعات نورونها را می بینیم ( واینکه چه معنی ای میدهد )برای اینکار شما به دانستن چیزهایی در مورد ساختار نورونها نیاز دارید.
 

ساختار نورونها
حال انکه به طور کلی 10000 نوع از انواع خاص نورونها در مغز انسان وجود دارد. سه نوع از سلول های عصبی وجود دارد: نورونهای حرکتی ( برای انتقال اطلاعات موتور )، نورون حسی ( برای انتقال اطلاعات حسی )، و نورونهای رابط ( برای انتقال اطلاعات بین انواع مختلف نورونها) شکل زیر اندازه و اشکال مختلف نورونها را نشان می دهد ( براساس نقشه cajal ساخته شده است ).
 

یک نوع نورون 4 قسمت مجزا (یا بخش ) دارد. بخش اول جسم سلولی ( یا سوما) می باشد. که نه تنها متابولیسم« مرکز کنترل » متابولیسم نورون است بلکه واحد ساخت و بازیافت نیز به شمار می رود. ( به عنوان مثال درون سلول هایی از بدن است که پروتئین نورونها را ستنز می کنند) قسمت دوم و سوم فرایندهای ساختاری هستند که به خارج از سلول های بدن گسترش دارند. به طور کلی انتقال پیام یک فرآیند است و مسیری است که از طریق آن سیگنال ها به بیرون از سلول جریان می یابند. سیگنال های ورودی از دیگر نورونها توسط دندریت ها دریافت می شوند. سیگنال های خروجی به دیگر سلول ها در طول آکسون جریان می یابند. یک نورون ممکن است هزاران دندریت داشته باشد اما تنها یک آکسون دارد. بخش چهارم نورون در انتهای آکسون است که پایانه آکسون نام دارد. این ساختارها شامل نوروترانسمیترها هستند. نوروترانسمیترها واسطه های شیمیایی هستند که از طریق آن از یک نورون به نورون بعدی به وسیله سیناپس شیمیایی جریان می یابند.
سیگنالیک نورونها
برای حمایت از عملکرد کلی سیستم عصبی، نورونها از لحاظ قابلیت های منحصر به فرد برای سیگنالیک داخلی سلولی ( ارتباطات درون سلول ) و سیگنالیک برون سلولی ) ارتباطات بین سلولی ) تکامل یافته اند. برای پیمودن مسافت زیاد، ارتباطات سریع، نورونهای نوانایی های ویژه ای برای ارسال سیگنال های الکتریکی ( پتانسیل عملی ) در طول اکسون پیدا کرده اند. این مکانیسم که هدایت نامیده می شود این است که چگونه سلول های عصبی با سلولهای بدن از طریق پایانه های اکسون ارتباط برقرار می کنند. ارتباط بین نورون در سیپانس ها توسط فرآیند انتقال نوروترانسیمترها صورت می گیرد.
هدایت :
برای شروع هدایت پتانسیل عمل در نزدیکی بخش سلول های بدن از آکسون تولید می شود. پتانسیل عمل یک سیگنال الکتریکی بسیار شبیه به سیگنال های الکتریکی در دستگاه های الکتریکی است.اما در حالیکه سیگنال های الکتریکی در دستگاه های الکتریکی به دلیل حرکت الکترونها در امتداد سیم رخ می دهد. و سیگنال الکتریکی در نورون به دلیل حرکت یونها در سراسر غشاء نورون رخ می دهد یونها ذرات باردار الکتریکی هستند. پروتئین غشای نورون به عنوان یک مانع برای یونها عمل می کند. یونها در سراسر غشاء از طریق کانالهای یونی که با توجه به حضور انتقال دهنده عصبی باز و بسته می شود حرکت می کنند. هنگامی که غلظت یونها در داخل نورون تغییر می کند، خاصیت الکتریکی غشاء خود را نیز تغییر می دهد  در حالت طبیعی پتانسیل غشاء نورون در  حدود 70 میلی ولت ثابت است ( وگفته می شود که غشا قطبی شده است) . ورود و خروج یونها ( از طریق کانالهای یونی در طول انتقال نوروترانسمیترها ) داخل نورون هدف را مثبت خواهد ساخت ( از این رو دو قطبی شده است). هنگامی که دیلاریزسیون به نقطه بدون بازگشت به نام آستانه برسد یک سیگنال الکتریکی زیادی تولید می شود. این همان پتانسیل عمل است.
این سیگنال در طول آکسون منتشر می شود ( و نمی توان گفت به دندریت بازمی گردد ) تا زمانی که به پایانه ی آکسون می رسد یک پتانسیل عمل در طول آکسون سریع حرکت می کند به طوری که سرعت آن در حرکت 150 متر ( یا 500 پا) در ثانیه است هدایت در پایانه های آکسون به پایان می رسد. پایانه آکسون جایی است که در آن انتقال نوروترانسیمترها آغاز می شود. از این رو، پایانه آکسون مکانی است که نورون ها خروجی ها را به دیگر نورون می فرستند. یک سیناپس الکتریکی خروجی سیگنال الکتریکی خودش خواهد بود. یک سیناپس شیمیایی خروجی نوروترانسیمتر خواهد شد.
انتقال نوروترانسیمتر:
انتقال نوروترانسیمترها ( یا انتقال سیناپسی ) ارتباط بین نورونهاست که به وسیله حرکت مواد شیمیایی یا سیگنالهای الکتریکی در سراسر سیناپس انجام می شود. عملکرد هر اینتر نورون( نورون حد واسط ) دریافت اطلاعات ورودی از دیگر نورونها از طریق سیناپس ها و سپس پردازش آن اطلاعات است سپس اطلاعات خروجی را به دیگر نورونها از طریق سیناپس می فرستد. در نتیجه یک اینتر نورون اگر با دیگر نورون های شبکه ارتباط نداشته باشد نمی تواند عملکرد خود را به اتمام برساند یک شبکه از نورون ها ( یا شبکه عصبی ) یک گروه از نورون هاست که از طریق آن اطلاعات از یک نورون به دیگر نورون ها جریان می یابد


 

در سیناپس های الکتریکی دو نورون از طریق اتصالات شکاف با یکدیگر اتصال فیزیکی برقرار می کنند. اتصالات شکاف اجازه تغییر خواص الکتریکی یک نورون را بوسیله تأثیر دیگر نورونها می دهد. و بر عکس. بنابراین دو نورون اصولاً به یک صورت رفتار می کنند. انتقال الکتریکی نوروترانسیمتر ارتباط بین دو نورون در سیناپس های الکتریکی است.
انتقال نوروترانسیمترهای شیمیایی در سیناپس های شیمیایی رخ می دهد. در انتقال نوروترانسیمترهای شیمیایی نورون پیش سیناپسی و نورون پس سیناپسی بوسیله یک شکاف کوچک که شکاف سیناپسی نام دارد  از هم مجزا می شوند شکاف سیناپسی بوسیله مایع خارج سلولی پر می شود ( مایع شستشو دهنده تمام سلولهای مغز). این شکاف اگر چه بسیار کوچک است اما بطور معمول آرایش حدود چند نانومتری (یک میلیاردم متر ) دارد- شکاف سیناپس برای سیگنالهای الکتریکی که برای انتقال از یک نورون به دیگر نورون ها حمل می شوند یک سد فیزیکی ایجاد می کنند. از لحاظ الکتریکی شکاف سیناپسی یک جریان الکتریکی کوتاه در نظر گرفته میشود. عملکرد انتقال نوروترانسیمترها بر جریان کوتاه الکتریکی برتری دارد- اینکار بوسیله پیام های شیمیایی انجام می شود که بموجب آن پتانسیل عمل از یک نورون با پتانسیل سیناپسی نورون دیگر اتصال دارد.






نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


دوشنبه 11 آبان 1394 09:24 ب.ظ
سلام من از مطالبتون خیلی خوشم میاد امید وارم همیشه همینطور عالی باشن باتشکر ازاده نوروزی
دوشنبه 11 آبان 1394 09:24 ب.ظ
سلام من از مطالبتون خیلی خوشم میاد امید وارم همیشه همینطور عالی باشن باتشکر ازاده نوروزی
یکشنبه 9 آذر 1393 08:14 ب.ظ
خیلی عالی بود
دم شما نخبه ها مثل ما نخبک ها تنور
جمعه 25 مهر 1393 01:01 ب.ظ
salam mataleb khobe vali khili sangine age ye khorde rahatar va baztar gofte beshe qabele fahmtare man chize ziady nafahmidam age yesery matlabe rahatar baram be imilam befrestid mamnon misham
ba tashakor
شنبه 28 اردیبهشت 1392 06:58 ب.ظ
مطالبت خیلی خوبه اگه خواستی می تونی به وبلاگ منم یه سر بزنی
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ


مطالعات دانش آموزان پایه سوم راهنمایی فرزانگان 1

مدیر وبلاگ : سیده نرجس قوام
نظرسنجی
آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





آیا از مطالب ایجاد شده رضایت دارید ؟





جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :